در مورد محمدرضا پهلوی در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

 

کلیات


محمدرضا پهلوی متولد ۴ آبان ۱۲۹۸ در تهران  ۵ مرداد ۱۳۵۹ در قاهره که به محمدرضاشاه پهلوی نیز شهرت دارد و تا پیش از انقلاب ۵۷ با عنوان رسمی اعلی‌حضرت همایونی، شاهنشاه آریامهر خطاب می‌شد، دومین و آخرین پادشاه دودمان پهلوی و آخرین پادشاه ایران بود که از ۲۵ شهریور ۱۳۲۰ تا ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ بر این کشور حکومت کرد. محمدرضاشاه در پی استعفای پدرش رضاشاه پهلوی و با رای مجلس شورای ملی به پیشنهاد محمدعلی فروغی برای جلوگیری از از بین رفتن تمامی ارضی ایران بر اثر هجوم متفقین به قدرت رسید و با انقلاب ۱۳۵۷ از حکومت برکنار شد. وی در طول زندگی خود سه‌بار ازدواج کرد و صاحب پنج فرزند شد.

نتیجه تصویری برای محمدرضا پهلوی + تابناک

 

زندگی شخصی


محمد رضا پهلوی حاصل ازدواج رضاشاه و تاج‌الملوک آیرملو بود. در حالی‌که ۶ سال داشت، پدرش پادشاه شد و او به ولیعهدی ایران رسید. تحصیلات مقدماتی را در تهران و تحصیلات متوسطه را در سوئیس به اتمام رساند و در بازگشت به ایران با درجه ستوان دوم از دانشکده افسری فارغ‌التحصیل شد. در جنگ جهانی دوم و هم‌زمان با اشغال ایران در ۲۲ سالگی به پادشاهی رسید و از ۲۵ شهریور ۱۳۲۰ تا انقلاب ایران در سال ۵۷ بر ایران پادشاهی کرد. در آغاز قدرت کمی داشت، ولی با پایان اشغال ایران و خروج نیرو‌های خارجی از کشور، با پشتیبانی امریکا و با سیاست نخست‌وزیر وقت،  قوام السلطنه به حکومت خودمختار در آذربایجان و کردستان خاتمه داد. هم‌چنین وی زمین‌هایی که پدرش از مالکان آن‌ها گرفته بود را به صاحبان پیشین‌شان بازگرداند.

 

دوران اقتدار پادشاهی


مدتی پس از نجات از یک ترور نافرجام، با تشکیل مجلس سنا بر قدرت و اقتدار خود افزود. در دوران پادشاهی او،  صنعت نفت ایران به رهبری محمد مصدق ملی شد. در سال ۱۳۳۲ سازمان اطلاعات و امنیت خارجی بریتانیا و سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، کودتایی برای برکناری مصدق به راه انداختند. با شکست خوردن کودتای ۲۵ مرداد، محمدرضا شاه ایران را ترک کرد و به ایتالیا رفت، ولی با موفقیت کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ مصدق برکنار شد و شاه باری دیگر به قدرت رسید.
شاه به توسعه اقتصادی و افزایش قدرت نظامی کشور علاقه داشت و بخش زیادی از درآمد نفتی کشور را صرف ارتش ایران‌ می‌نمود. او تحت عنوان انقلاب سفید و با هدف رسمی قرار گرفتن ایران در بین مدرن‌ترین کشور‌های جهان تا پایان سده بیستم مجموعه‌ای از اصلاحات اقتصادی ـ. اجتماعی مانند اصلاحات ارضی را آغاز نمود. در دهه چهل و اوایل دهه پنجاه هجری شمسی، ایران رشد اقتصادی سریعی را شاهد بود. محمدرضا شاه نظام تک‌حزبی را در کشور حاکم کرد و عملاً در شانزده‌سال پایان پادشاهی تقریباً هیچ‌یک از تصمیمات کلیدی کشوری بدون نظر مساعد او گرفته نمی‌شد.

 

سرانجام جکومت


سرانجام محمدرضا شاه در تاریخ ۲۶ دی ۱۳۵۷ و در پی اعتراض‌های گسترش‌یافته مخالفان به رهبری امام خمینی (ره)، ایران را برای همیشه ترک کرد.

محمدرضا پهلوی

 

مرگ


او سرانجام در تاریخ ۵ مرداد ۱۳۵۹ در سن ۶۰ سالگی و در اثر سرطان غدد لنفاوی، در مصر درگذشت و در یکی از مهم‌ترین مساجد قاهره به نام مسجد رفاعی به خاک سپرده شد.

 

در مورد محمدرضا پهلوی در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

در سال‌های اخیر، سپهر سیاسی و رسانه‌ای ایران، به‌ویژه در بستر شبکه‌های اجتماعی، شاهد ظهور «رادیکالیسم کلامی» و «خشونت سازمان‌یافته» از سوی بخشی از جریان اپوزیسیون که مشخصاً خود را حامیان سلطنت پهلوی معرفی می‌کنند، بوده است.
کد خبر: ۱۳۵۸۲۹۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۲۹

این ایام، ایران و ایرانی داغ‌ها دیده و وطن‌ش مورد هجوم و حمله و درگیری بوده است. جوانان میهن، کشته شده‌اند و داغدار این سروتِنان و فرزندانِ بی‌جایگزین‌ایم که یا به حملۀ دشمن در جنگ ۱۲ روزه، یا به بی‌تدبیری و آشوبی قابل پیشگیری در دی‌ماه اخیر جان گرامی را از دست دادند.
کد خبر: ۱۳۵۷۸۱۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۲۷

این روزها ماجرای مونیخ خیلی محل بحث و شوخی در فضای مجازی بود و هنوز هم هست.
کد خبر: ۱۳۵۷۸۰۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۲۷

در روزهای ابتدایی پیروزی انقلاب که انقلابیون در مدرسه علوی بودند، روزی آشپز شاه به این‌محل منتقل و سپس آزاد شد. اما در سوال و جواب‌هایی که انقلابیون با این‌فرد داشتند، روایت‌های جالبی از خورد و خوراک محمدرضا پهلوی ارائه کرد. او گفت: «هر روز صبح یک‌هواپیما از دانمارک، مواد غذایی شاه و افراد خانواده‌اش را می‌آورد. مخارجی که برای یک‌روز غذای شاه هزینه می‌شد، شاید هزار خانواده را سیر می‌کرد.»
کد خبر: ۱۳۵۶۳۳۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۲۲

اینگه بیهان نویسنده و خبرنگار آلمانی روایت کرده محمد مصدق در سال ۱۳۳۱ فشار زیادی به محمدرضا پهلوی وارد کرد تا از کشور خارج شود و او نیز در پی این‌فشارها اعلام کرد از کشور خارج می‌شود اما تظاهراتی ساختگی در مخالفت با این‌کار مانع از شکل‌گیری این‌رکورد تاریخی شد.
کد خبر: ۱۳۵۶۱۳۹    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۲۲

مرور «آخرین روزهای رضاشاه»/۳
رضاخان پس از مدت کوتاهی اقامت در اصفهان، برای رفتن به مقصدی نامعلوم راهی کرمان شد. در کرمان هم، کنسول انگلیس و ماموران این‌کشور اصرار کردند هرچه زودتر به بندرعباس برود. او هم خشمگین شد و گفت «کجا بروم؟ من در جیبم حتی پنج ریال ندارم.» به او اعلام شد دولت انگلیس کلیه مخارج را خواهد پرداخت و سپس از دولت ایران وصول خواهد کرد.
کد خبر: ۱۳۵۵۲۳۸    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۲۰

اولین‌نکته قابل عرض برای اهالی تفکر این‌که جوانانی که جماعت پهلوی‌دوست مدعی‌اند شاه تربیت‌شان کرده بود، پیش از وقوع جنگ تحمیلی و شکل‌گیری دفاع مقدس، ابتدا در وقایع انقلاب حضور داشتند و شاه را از مملکت بیرون کردند. پس یا شاه در تربیت‌شان ناموفق بوده یا جای دیگری تربیت شده‌اند. چون اگر تحت تعالیم او بودند، نباید بزرگتر و صاحب تربیت را فراری می‌دادند.
کد خبر: ۱۳۵۶۱۰۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۱۹

شکنجه‌گران می‌گویند/۳
محمدرضا پهلوی به ساواک دستور داده بود انقلابی‌هایی را که علیه رژیم فعالیت می‌کنند شکنجه دهند تا اعتراف کنند. کمالی در دادگاهش گفت این‌دستور به‌طور سرّی ابلاغ شده بود. به همین‌دلیل هرکس را دستگیر می‌کردند، بازجویی‌اش بدون شکنجه نبود و پرویز ثابتی به‌طور علنی در کمیسیون‌ها می‌گفت «دستور شاه است. باید بزنید و اعتراف بگیرید و ریشه این‌خرابکاری را پیدا کنید.»
کد خبر: ۱۳۵۵۰۵۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۱۹

شکنجه‌گران می‌گویند/۲
این‌شکنجه‌گر ساواک در دادگاه، شاه را «آن‌مرتیکه خائن» یا «آن‌بزرگ فاسد احمق» خطاب کرد و گفت: «بچه دو ساله من توی خانه می‌دوید و می‌گفت خمینی ای امام و من که پدرش بودم به عنوان کارمند ساواک هنوز تردید داشتم.»
کد خبر: ۱۳۵۵۰۴۵    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۱۷

وقایع اتفاقیه
با افزایش قیمت نفت در دوره پهلوی و افزایش شدید درآمد ایران، محمدرضا پهلوی ابتدا خودش را بی‌نیاز از تیم اقتصادی‌اش دانست و چهره‌هایی نظیر علینقی عالیخانی وزیر اقتصاد را کنار گذاشت و به جای صرف این درآمد در توسعه متوازن کشور، دست به سیاست‌هایی زد که معلوم بود با یک بحران اقتصادی امکان تداومش وجود ندارد. یکی از این سیاست‌ها تغذیه در مدارس بود که به توزیع شیرموز در مدارس رسیده بود. روایت علینقی عالیخانی و محمد قوچانی از این سیاست و تبعاتش را می‌بینید و می‌شنوید.
کد خبر: ۱۳۵۵۸۱۵    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۱۶

مرور خاطرات احمد احمد/۴
شب ۷ تیر ۱۳۵۰ ماموران ساواک به خانه پدری احمد احمد ریخته و او را بازداشت کردند. او پس از دستگیری وارد زندان قزل‌قلعه شد و پس از دقایقی وارد «اتاق عمل» شد. اتاق عمل نام کنایی اتاق شکنجه بود که در آن زندانی را تا سر حد مرگ کتک می‌زدند. احمد احمد پس از ورود به اتاق عمل، به‌طرز وحشیانه‌ای مورد ضرب و شتم قرار گرفت و آن‌قدر کتک خورد که بی‌هوش شد. 
کد خبر: ۱۳۵۴۳۰۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۱۳

برای سران حکومت پهلوی، کارت شناسایی اداره زندان‌ها صادر شد. سید محمود رضویان از دیگر انقلابیونی که پیش از پیروزی انقلاب متحمل شکنجه‌های شدید ساواک شده بود، این‌روایت را دارد که «امام حکم داده بود اگر فردی را گرفتید که صدنفر را کشته بدون کسب مجوز و حکم قطعی از حاکم شرع، حق زدن حتی یک توگوشی به او را هم ندارید.»
کد خبر: ۱۳۵۴۲۸۷    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۱۳

دروغ که حناق نیست. وقتی می‌گویند ملکه اسپانیا و پدر دونالد ترامپ جلوی محمدرضا پهلوی خم شده و به او تعظیم کرده‌اند، جعل و خوراندن این‌دروغ به فضای مجازی که پادشاه عربستان هم به محمدرضا تعظیم کرده که چیزی نیست! 
کد خبر: ۱۳۵۴۲۷۴    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۱۲

شکنجه‌گران می‌گویند/۱
با پیروزی انقلاب، مردم خانه یک‌سرهنگ ساواک به نام سرهنگ علی زیبایی را کشف کردند که به خانه وحشت معروف شد. این‌خانه در خیابان بهار، خیابان جهان، زیرزمینی داشت که دالانی مخوف در آن قرار داشت. مردمی که از این‌خانه به‌عنوان سندی از وحشی‌گری‌های رژیم پهلوی بازدید می‌کردند، ناخن، مو، اجزای بدن و خون متهمان و نیروهای انقلابی بازداشت‌شده را مشاهده می‌کردند. سرهنگ زیبایی هنگام فرار، ساختمان خانه را به آتش کشید.
کد خبر: ۱۳۵۴۰۹۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۱۰

مرور خاطرات احمد احمد/۳
کنارش رفتم و دستم را زیر سرش گذاشتم. بغضش ترکید و شروع به گریه کرد. گفتم «برای چه گریه می‌کنی؟ خب کتک خوردی، دفعه اولت که نبود. فکر می‌کنم این‌بار، آخرین‌مرحله بود. دیگر تمام شد. چرا گریه می‌کنی؟» گفت «نمی‌دانی چه بلایی سرم آوردند!» مایل نبود بگوید چه بر او گذشته ولی پس از کمی دلجویی گفت از این‌در که بیرون رفتم، منوچهری یقه‌ام را گرفت و کله‌ام را به آهن‌ها کوبید. من افتادم زمین. بعد او رفت روی پاهایم ایستاد...
کد خبر: ۱۳۵۲۴۰۴    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۸

مرور خاطرات احمد احمد/۲
او برای رهایی از این‌وضعیت راهنمایی برای خودکشی خواست. گفتم این‌چاره کار نیست و نهایتا استفاده از پریز برق را پیشنهاد دادم. ساعتی از این‌پیشنهاد نگذشته بود که یکدفعه برق رفت. حدس زدم عظیمی خودکشی کرده است. ماموری داد زد: «از دستشویی است!» بعد چند مامور آن‌جا رفته و او را بیرون آوردند.
کد خبر: ۱۳۵۲۳۹۴    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۶

مرور خاطرات احمد احمد/۱
فرصت خوبی بود. با آجر و سنگ شروع به مقابله کردیم. در حملات خیابانی گاه به جلو و گاه به عقب کشیده می‌شدیم. در این بین پسر جوانی که کت و شلوار مشکی ولی خاک‌آلود به تن داشت و شعار می‌داد، ناگهان تیری به دهانش خورد و از پشت گردنش خارج شد. دهانش پر خون شد و به زمین افتاد. به طرف او دویدیم و به کنار خیابان کشیدیمش.
کد خبر: ۱۳۵۲۳۸۴    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۲

نبض خبر
بهرام مشیری یکی از چهره‌های تلویزیونی اپوزیسیون با انتشار تصاویر دستبوسی محمدرضا شاه و فرح دیبا گفت: «یکی آمده بوده مردم را دولا می‌خواست... یک ژنرالی به من می‌گفت می‌دانی چرا ارتشبد فتح الله مین باشیان (فرمانده نیروی زمینی شاهنشاهی ایران از 1347 تا آبان 1351) را بیرون کردند؟ پسرخاله شاه بود؛ افسر لایقی هم بود. گفت در جمع چند امیر ارتش که نزدیکانش بودند گفت آقا چه معنی دارد جلوی یک بچه چند ساله دولا شویم؟ که منظور همین آقای رضا پهلوی بوده است. چه معنی دارد من ارتشبند دولا شوم؟ که بلافاصله به عرض مبارک (اطلاع شاه) رساندند و با تیپا زدند و ژنرال مملکت را بیرون انداختند... مملکت ما را کسی به این روز انداخت که روزی آمد و گفت مملکت من است، حزب من است. هرکس نمی‌خواهد 700 تومانش بدهید برود. فکر می‌کرد ملکش است...» ویدیوی کامل را می‌بینید.
کد خبر: ۱۳۵۲۸۷۷    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۱

من تاثرات قلبی خود را نمی‌توانم اظهار کنم. قلب من در فشار است. ... ملت ایران را از سگ های آمریکا پست تر کردند. اگر کسی سگ آمریکایی را زیر بگیرد، بازخواست از او می کنند. لکن اگر شاه ایران یک سگ آمریکایی را زیر بگیرد بازخواست می کنند...
کد خبر: ۱۳۵۲۳۶۴    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۱

مرور خاطرات خانم‌دباغ/۱
دباغ ۱۶ روز شکنجه‌های شدید را تحمل کرد و مطلب قابل توجه و مهمی را لو نداد. به همین‌دلیل نیروهای ساواک دخترش رضوانه را که به‌تازگی عقد کرده بود، به کمیته مشترک ضد خرابکاری و نزد او آوردند تا تحت فشار قرار گیرد. حجاب را هم از سر هر دو گرفتند تا جنگ روانی بیشتری را به روح و روان‌شان تحمیل کنند. در نتیجه دباغ و دخترش با پتوهای زبر سربازی حفظ حجاب می‌کردند که همین‌مساله توسط بازجویان و شکنجه‌گران ساواکی مورد تمسخر قرار می‌گرفت و مادر و دختر را با لفظ «مادر پتویی! دختر پتویی» خطاب می‌کردند.
کد خبر: ۱۳۵۱۷۴۴    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۲۶

تور کیش
مفید صفحه اصلی نسخه موبایل